آشنایی با روغن شاهدانه و خواص درمانی آن در طب سنتی

شاهدانه گیاهی است علفی، یکساله، که ارتفاع آن در حدود یک الی سه متر می‌باشد. این گیاه دارای برگ‌های پنجه‌ای با پنج الی هفت برگچه دندانه دار است که دارای واریته‌ها و اشکال متنوع با بوی قوی و معطر می‌باشد. شاهدانه گیاهی است بهاری و به همین خاطر در مناطق گوناگون از حدود اوایل تا اواسط فصل بهار و در صورت مساعد بودن شرایط جوی و دما کشت می‌شود. گیاه شاهدانه معمولا دو پایه می‌باشد که در پایه‌های جداگانه می‌روند و عموما گل‌های نر آن کمی زودتر از گل‌های ماده تشکیل می‌شوند. این گیاه، گیاهی روز کوتاه است و گلدهی آن وابسته به شرایط ژنتیکی و روزهای کوتاه می‌باشد. در واقع زمان اصلی تشکیل آغازه‌های گل بسته، به عواملی مانند شرایط آب و هوایی، شرایط مکانی و عملیات زراعی بستگی دارد. میوه گیاه شاهدانه به صورت فندقه، قهوه‌ای تیره و دارای یک دانه بدون آلبومن است. بذر این گیاه سرشار از پروتئین و روغن است و از زمان‌های دور تا به امروز مورد استفاده بشر قرار می‌گرفته است. بذرهای گیاه شاهدانه جزء مغذی‌ترین دانه‌های شاهدانه می‌باشند و حاوی ۲۰ الی ۲۵ درصد پروتئین، ۲۰ الی ۳۰ درصد کربوهیدرات، ۲۵ الی ۳۵ درصد روغن و ۱۰ الی ۱۵ درصد فیبر نامحلول هستند. همچنین در این دانه‌های مغذی مقادیر قابل توجهی فسفر، پتاسیم، منیزیم، گوگرد، کلسیم، آهن، روی و انواع ویتامین‌های A، C و E و ترکیبات معدنی، بتاکاروتن و آنتیاکسیدان وجود دارد. از بذر گیاه شاهدانه برای تهیه روغن شاهدانه استفاده می‌شود. این روغن در صنعت کاغذ سازی و داروسازی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در این مقاله از کاکوتی سعی بر این داریم که شما عزیزان همراه را با روغن شاهدانه و خواص درمانی آن در طب سنتی آشنا کنیم. امیدواریم مطالب این مقاله مورد استفاده و رضایت شما عزیزان قرار گیرد. با ما همراه باشید.

روغن شاهدانه غنی از پروتئین، ویتامین D،  ویتامین E و چربی‌های اشباع نشده است. در طب سنتی از این روغن در پیشگیری و درمان بسیاری از بیماری‌ها استفاده می‌گردد. روغن شاهدانه یک مایع زرد متمایل به سبز تیره است که طی فرآیند پرس سرد، از دانه شاهدانه استخراج می‌شود. روغن شاهدانه نسبت به روغن‌های گیاهی دیگر از خواص دارویی بیشتری برخوردار است. این روغن دارای خواص ضد التهابی و منبع غنی از اسیدهای چرب ضروری و آنتی اکسیدان می‌باشد. روغن شاهدانه با دارا بودن ترکیبات مفید در خود می‌تواند یک داروی گیاهی موثر برای درمان بسیاری از بیماری‌ها نظیر آرتریت التهابی، سرطان، دیابت و بیماری‌های قلبی عروقی باشد. در روغن شاهدانه  حدود ۷۰ الی ۸۰ درصد اسیدهای چرب غیر اشباع و کمتر از ۱۰ درصد اسیدهای چرب اشباع وجود دارد.

مقدار ارزش غذایی در ۳۰ گرم روغن شاهدانه

• ۱۷۴ کالری
• ۱۴ گرم چربی
• ۱ گرم فیبر
• ۲ گرم کربوهیدرات
• ۱۱ گرم پروتئین

طبع روغن شاهدانه

بر طبق منابع ذکر شده در طب سنتی، طبع روغن شاهدانه گرم و خشک است. بنابراین استفاده از این روغن برای افراد دارای طبع سرد بسیار مناسب است.

آشنایی با خواص درمانی روغن شاهدانه در طب سنتی

• یکی از خواص درمانی روغن شاهدانه، کمک به کاهش استرس و اضطراب است. این روغن با آزاد کردن هورمون‌های آرام بخش، می‌تواند یک گزینه عالی برای افرادی که مدام درگیر اضطراب و استرس می‌باشند، باشد. در واقع استفاده از این روغن باعث خواب راحت در این افراد شده تا به سادگی و با کوچکترین صدا از خواب بیدار نشوند. استفاده از این روغن در ایجاد آرامش ذهن و کاهش استرس بسیار موثر است. روغن شاهدانه با آرام کردن و کاهش سطح انرژی بدن، یک راه حل عالی برای خلاصی از استرس و اضطراب می‌باشد.
• بر طبق تحقیقات انجام شده، کانابینوئیدها که همان شاهدانه و فرآورده‌های آن می‌باشند، دارای قابلیت از بین بردن سلول‌های سرطانی می‌باشند. در طب سنتی استفاده از روغن شاهدانه به دلیل کاهش علائم شیمی درمانی نظیر درد، تهوع و استفراغ، بسیار توصیه می‌شود. لازم به ذکر است که در زمینه خواص ضد سرطانی روغن شاهدانه، مطالعات هنوز در مراحل اولیه است اما استفاده از این روغن به طور اعجاب انگیزی توانسته دردها و سایر علائم ناشی از شیمی درمانی را کاهش دهد.
• درمان یبوست از دیگر خواص درمانی روغن شاهدانه در طب سنتی می‌باشد. همانطور که می‌دانیم، یبوست زمانی رخ می‌دهد که شکم سفت، و حرکات روده از حالت طبیعی خیلی کمتر شده باشد. توصیه طب سنتی به افرادی که دچار این عارضه می‌شوند، مصرف روغن شاهدانه است. روغن شاهدانه به دلیل دارا بودن فیبر فراوان در بهبود عملکرد دستگاه گوارش و دفع، نقش موثری دارد. اما نکته‌ای که در هنگام مصرف این روغن باید مد نظر داشته باشید این است که از مصرف بیش از اندازه این روغن پرهیز کنید زیرا منجر به اسهال می‌شود.
• کاهش وابستگی به هروئین و مورفین از دیگر خواص درمانی روغن شاهدانه است. پژوهش‌ها و آزمایشات انجام گرفته بر روی موش‌ها حاکی از آن است که مصرف این روغن، باعث کاهش میل موش‌ها به مصرق مورفین و هروئین می‌شود. البته این نکته را در نظر داشته باشید که فرآیند ترک اعتیاد نیاز به بررسی‌های دقیق دارد و بهترین درمان، کمک گرفتن از مشاوره ترک اعتیاد می‌باشد.
• اگر از مشکل بیماری روماتیسم و آرتروز مفصلی رنج می‌برید، توصیه طب سنتی به شما عزیزان استفاده از روغن طبیعی شاهدانه است. این بیماری‌ها التهاب و درد را به همراه دارند و روغن شاهدانه با دار بودن خاصیت ضد التهابی به دلیل دارا بودن مقادیر قابل توجهی استرول و الکل‌ها، در درمان این بیماری‌ها بسیار موثر است. استفاده موضعی و منظم از این روغن در پیشگیری و درمان این بیماری‌ها یاری خواهد نمود. به این صورت که مقداری از این روغن را بر روی نقاط مورد نظر پوشش دهید و به آرامی ماساژ دهید.
• واریس نوعی بیماری است که در آن با تورم سیاهرگ‌ها مواجه می‌شویم. یک درمان طبیعی و خانگی برای درمان این عارضه استفاده از روغن شاهدانه است، زیرا این روغن حاوی اسیدهای چرب امگا ۳ است که نقش موثری در درمان بیماری واریس دارند. برای این منظور کافیست مقداری از روغن شاهدانه را بر روی نقاط مورد نظر پوشش دهید و به آرامی ماساژ دهید. استفاده از این روش باعث افزایش گردش خون، تقویت جریان خون و در نتیجه، درمان واریس می‌گردد.
• از دیگر خواص درمانی روغن شاهدانه می‌توان به محافظت از سیستم عصبی اشاره نمود.
• در درمان بیماری صرع و ام اس، استفاده از روغن شاهدانه یک گزینه بسیار عالی و کاربردی است.
• برای رفع تشنج . بهبود بیماری پارکینسون، از روغن گیاه شاهدانه غافل نشوید.
• تحقیقات حاکی از این است که استفاده مداوم و منظم از روغن شاهدانه، از بروز بیماری آلزایمر پیشگیری می‌کند.
• برای کاهش علائم دوران قاعدگی، استفاده از روغن شاهدانه را فراموش نکنید.
• روغن شاهدانه برای رفع مشکلات تنفسی مانند تنگی نفس بسیار کارآمد است.
• روغن شاهدانه در درمان روان پریشی و اختلالات عصبی بسیار موثر عمل می‌کند.
• روغن شاهدانه در کاهش استرس کودکان بسیار مفید و موثر است. برخی از اتفاقات، باعث تاثیرات مخرب بر روی سیستم عصبی کودکان می‌شود، که این اختلالات خود زمینه‌ی بروز استرس می‌باشند. تحقیقات نشان می‌دهد که استفاده از روغن شاهدانه باعث به حداقل رسیدن آسیب‌های روانی وارده شده بر کودکان می‌گردد.
• اگر از مشکل بی‌خوابی و عوارض ناشی از آن رنج می‌برید، روغن طبیعی شاهدانه می‌تواند یک گزینه عالی برای رفع این ناراحتی باشد. استفاده از این روغن در تنظیم هورمون خواب بسیار موثر است. برای این منظور کافیست مقدار چند قطره از این روغن را بر روی پیشانی خود پوشش و شروع به ماساژ دادن نمایید. این کار در رفع خستگی و علائم بی‌خوابی بسیار موثر است.
• روغن شاهدانه باعث تقویت قلب می‌گردد. تحقیقات نشان می‌دهد که این روغن در افزایش گردش خون و تقویت قلب بسیار موثر است. استفاده از این روغن باعث پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های قلبی میشود. همچنین این روغن با دارا بودن ترکیبات مفید در خود ریسک بروز سکته را کاهش می‌دهد. این روغن از تپش قلب پیشگیری نموده و در تنظیم فشار خون بسیار موثر عمل می‌کند. همانطور که در خواص درمانی این روغن اشاره نمودیم که در کاهش استرس بسیار موثر است، بنابراین در کاهش مشکلات قلبی نیز می‌تواند مثمرثمر عمل کند. استفاده از روغن شاهدانه مانع از بین رفتن سلول‌های قلب شده و بدین ترتیب از قلب در مقابل خطرات محاففظت می‌کند.
• در طب سنتی از روغن شاهدانه به عنوان تقویت و آبرسانی مو استفاده می‌گردد. روغن شاهدانه انواع ویتامین‌ها، پروتئین و اسیدهای چرب مورد نیاز مو را تامین نموده و از خشکی آن پیشگیری می‌کند. روغن شاهدانه با دارا بودن خاصیت رطوبت دهی و نرم کنندگی در درخشندگی و شادابی هر چه تمام‌تر موها نقش بسزایی دارد. همچنین این روغن در تقویت فولیکول‌های مو نیز بسیار موثر عمل می‌کند. بنابراین اگر به دنبال روشی طبیعی برای تقویت و درمان ریزش موهایتان هستید، توصیه ما به شما عزیزان مصرف روغن شاهدانه است.
• اگر شما هم جزء کسانی هستید که از ریزش و کم پشت شدن ابروهایتان خسته شده‌اید و به دنبال روشی طبیعی و بی‌ضرر هستید، از روغن شاهدانه غافل نشوید. تحقیقات نشان می‌دهد که مصرف روغن شاهدانه در سفت و محک شدن ریشه ابروها بسیار موثر است. در واقع این روغن در درمان ریزش ابرو، نرم و خوش حالت کردن آنها، افزایش ضخامت و تقویت آنها بسیار موثر عمل می‌کند. برای این منظور کافیست صبح‌ها و شب‌ها یک قطره از روغن شاهدانه را بر روی ابروهایتان پوشش و کمی ماساژ دهید. با انجام مرتب و مداوم این روش طبیعی و خانگی، شاهد تاثیرات شگرف خواهید بود.  

آشنایی با خواص درمانی روغن شاهدانه برای پوست

• روغن شاهدانه، از مغذی‌ترین روغن‌های درمانی است که در سلامت پوست نقش بسزایی دارد. به همین خاطر از این روغن در تهیه انواع محصولات زیبایی مانند کرم‌ها، شامپوها، موس اصلاح، بوم لب و… استفاده می‌شود.
• روغن شاهدانه دارای میزان قابل توجهی ویتامین D است که برای جذب کلسیم لازم و ضروری است. همچنین این ویتامین در مرطوب نگه داشتن و نرم کردن پوست نیز نقش بسزایی دارد.
• استفاده از روغن گیاهی و طبیعی شاهدانه به زیبایی هر چه تمام‌تر پوست کمک می‌کند. به این صورت که با دارا بودن ترکیبات موثر در خود باعث افزایش خاصیت ارتجاعی پوست شده و فعالیت آنتی اکسیدان‌های مهم در این ناحیه را افزایش می‌دهد. روغن شاهدانه به دلیل داشتن اسیدهای چرب امگا ۳ در خود، در زیبایی پوست و سلامت آن بسیار موثر عمل می‌نماید.
• روغن شاهدانه دارای خاصیت بازسازی کننده است و با پاکسازی پوست، پوست خسته و خشک را پرتر نشان می‌دهد و جوانی را به پوست باز می‌گرداند.
• اگر در طول روز پوست شما خشک و بی‌روح است، از روغن شاهدانه کمک بگیرید. استفاده از این روغن باعث می‌گردد، رطوبت مورد نیاز پوست شما در طول روز تامین گردد.
• روغن شاهدانه میزان چربی پوست را تنظیم می‌کند. افراد دارای پوست چرب به راحتی می‌توانند از این روغن استفاده کنند، زیرا این روغن منافذ باز پوست را نمی‌بندد و برای پوست اثر آرامبخشی دارد.
• میزان رطوبتی که در این روغن وجود دارد باعث می‌گردد پوست دیگر دچار قرمزی و خارش نشود.
• از دیگر خواص درمانی روغن شاهدانه برای پوست، کاهش چین و چروک پوست است. روغن شاهدانه به این دلیل که از پوست در مقابل عوامل مخرب محیطی محافظت می‌کند، میزان چین و چروک پوست را کاهش می‌دهد.
• از دیگر خواص درمانی روغن شاهدانه می‌توان به درمان بیماری‌های التهاب پوستی مانند اگزما و پسوریازیس اشاره نمود. برای رفع این ناراحتی‌های پوستی کافیست روزانه دو الی سه بار از این روغن برای پوشش دهی مناطق مورد نظر استفاده نمایید.
• اگر از مشکل پوستی جوش و آکنه رنج می‌برید و به دنبال روشی طبیعی و خانگی برای درمان آن هستید، استفاده از روغن شاهدانه را فراموش نکنید. مصرف مرتب و مداوم از این روغن شما را در این امر یاری خواهد نمود.

مضرات روغن شاهدانه

• در مصرف روغن شاهدانه جانب احتیاط را رعایت کنید. زیاده‌روی در مصرف آن به دلیل فیبر بالا می‌تواند منجر به گاز یا اسهال گردد.
• روغن شاهدانه ممکن است با داروهای ضد انعقاد خون، تداخل دارویی داشته باشد و باعث کاهش لخته شدن خون و ایجاد خونریزی گردد.