آشنایی با گیاه و روغن اقاقیا و خواص درمانی آن در طب سنتی

گیاه اقاقیا از گل‌های بهاری است که بسیار خوش بو، و از خواص درمانی بسیار زیادی برخوردار است. گیاه اقاقیا در مناطق متعدد زمین قابل رشد است و کشور ایران نیز جزء یکی از این مناطق است. گل‌های گیاه اقاقیا ملین، ضد اسپاسم، نرم کننده و ادرار آور است. همچنین این گیاه به دلیل دارا بودن ترکیبات بنزوآلدهیدی، دارای خواص ضد توموری نیز می‌باشد.

در این مقاله سعی بر این داریم که بر اطلاعات شما عزیزان همراه نسبت به گیاه اقاقیا و خواص درمانی آن در طب سنتی بیفزاییم. امیدواریم مطالب این مقاله مورد استفاده و رضایت شما قرار گیرد. با ما همراه باشید.

گیاه اقاقیا با نام‌های علمی فراوانی مشهور است و از جمله گیاهان تولید کننده عسل به شمار می‌آید. در واقع بوی فراوان گل‌های درخت اقاقیا باعث جذب زنبورهای عسل به سمت آن می‌شود. با استفاده‌ی زنبورها از شهد گل اقاقیا، عسل تولید می‌شود. در اروپا از این گیاه به دلیل دارا بودن عطر و رایحه‌ی دلپذیر در صنعت عطرسازی استفاده می‌شود. درخت اقاقیا قابل رشد در هر نوع خاکی می‌باشد، به خصوص در مناطقی با آب و هوای معتدل نظیر ایران، افغانستان، هند، اروپا، جنوب آفریقا، مناطق شرقی آسیا و…

در ماه‌های اردیبهشت تا خرداد شکوفه‌های گیاه اقاقیا نمایان می‌شوند. ارتفاع درخت اقاقیا به ۳۰ متر می‌رسد. چوب این درخت بسیار مقاوم و از استقامت بالایی در برابر رطوبت برخوردار است و به این دلیل، از چوب آن برای تهیه لوازم و وسایل چوبی استفاده می‌شود. در طب سنتی از گل‌ها، برگ و ریشه این گیاه برای درمان بسیاری از بیماری‌ها استفاده می‌شود. زمان گل دهی این درخت در سنین ۴ الی ۶ سالگی می‌باشد که بسیار خوشبو وزیبا هستند. این درخت دارای میوه‌ای به رنگ قهوه‌ای و طول ۸ و عرض ۱ سانتی‌متر است. در هر کدام از میوه‌ها حدود ۱۲ الی ۱۵ دانه وجود دارد که زمان رسیدن آنها در ماه آبان است.

مواد مغذی موجود در گیاه اقاقیا

• دانه‌های خشک شده‌ی گیاه اقاقیا منبع غنی از کلسیم، چربی، فیبر، فسفر، ویتامین‌ها و مواد معدنی است.
• مقدار مواد شیمیایی این گیاه در قسمت‌های مختلف آن متفاوت است. برای مثال مقدار مواد شیمیایی در دانه‌ها با ریشه، برگ و گل‌ها یکسان نیست.
• در گل‌های گیاه اقاقیا، ترکیباتی وجود دارد که پس از هیدرولیز به کورستین ( ماده موثر موجود در پیاز) و شکر، تبدیل می‌شود.
• در پوسته‌ی درخت اقاقیا، آلبومین، نیشکر، ترکیبات چربی، کولین، آلکالوئیدهای سمی، صمغ، نشاسته و رزین‌های غیرفعال موجود است.
• از گل‌های درخت اقاقیا اسانس و از دانه‌های آن روغنی حاصل می‌گردد که دارای فیستین، کوئرستین، میریستین و… می‌باشد.
• معطر بودن، ادرارآور، نرم کننده، ملین و ضد اسپاسم بودن از خواص گل‌های گیاه اقاقیا می‌باشد.

طبع و مصلح گیاه اقاقیا

• بر طبق منابع ذکر شده در طب سنتی، طبع گیاه اقاقیا سرد و خشک است. بنابراین استفاده از این گیاه برای افراد دارای طبع گرم مناسب است. افراد سرد مزاج نیز این گیاه را باید به همراه مصلح آن مصرف کنند.
• مصلح گیاه اقاقیا، روغن بادام است.

آشنایی با خواص درمانی گیاه اقاقیا در طب سنتی

• یکی از خواص درمانی گیاه اقاقیا، کمک به بهبود مشکلات گوارشی است. در زمینه مشکلات گوارشی، اثرات درمانی این گیاه قابل اثبات است. در طب سنتی از این گیاه برای درمان سوزش سر دل، التهاب معده و ترش کردن معده استفاده می‌شود. برای این منظور کافیست از دمنوش گل‌های خشک شده‌ی گیاه اقاقیا استفاده کنید. مقدار یک قاشق از گل‌های خشک شده را در قوری بریزید و یک فنجان به آب جوش اضافه کنید. اجازه دهید دمنوش برای مدت زمان ده دقیقه دم بکشد و سپس نوش جان کنید.
• برای پاکسازی بدن از دمنوش و عصاره گیاه اقاقیا استفاده می‌شود.
• اگر از مشکل کیسه صفرا رنج می‌برید، از فواید بی‌نظیر دمنوش گیاه اقاقیا بهره ببرید. استفاده از این گیاه در تحریک جریان صفرا بسیار موثر است. برای تهیه این دمنوش به به یک قاشق چایخوری برگ‌های خشک شده‌ی گیاه اقاقیا نیاز داریم. آن را در قوری بریزید و به آن یک فنجان آب جوش اضافه کنید. قوری را بر روی حرارت غیرمستقیم قرار دهید تا برای مدت زمان پنج الی ده دقیقه به خوبی دم بکشد. پس از گذشت این مدت زمان آن را از صافی عبور داده و نوش جان کنید.
• از دیگر خواص درمانی گیاه اقاقیا می‌توان به خاصیت آرامبخشی آن اشاره نمود. شما عزیزان می‌توانید بری رفع خستگی ذهنی و حالات عصبی، از این دمنوش فوق‌العاده استفاده کنید. استفاده مرتب و منظم از این دمنوش باعث احساس آرامش در سیستم عصبی می‌گردد. برای تهیه این دمنوش آرامبخش به ۱۲ گرم گل اقاقیای خشک شده و گل لیمو نیاز داریم. دو مواد را در قوری بریزید و یک لیوان آب جوش به آن اضافه کنید. پس از ده دقیقه دم کشیدن، آن را مصرف، و از خواص بی‌نظیر آن بهره ببرید.
• ترکیبات شیمیایی موجود در گل‌های اقاقیا، نشان از خاصیت ضد سرطان می‌دهد. بنابراین این گیاه دارای خواص سرکوب کنندگی تومور می‌باشد.
• درمان و بهبود بیماری‌های چشمی از دیگر خواص درمانی این گیاه در طب سنتی می‌باشد. برای رفع این عارضه کافیست مقداری از گل‌های گیاه اقاقیا را در آب جوش حرارت دهید و از آن برای بهبود بیماری‌های چشمی، به صورت موضعی استفاده کنید.
• یکی از روش‌های خانگی و طبیعی برای درمان و بهبود سوختگی‌ها و زخم‌ها، استفاده از برگ‌ها و گل‌های اقاقیا است. برای این منظور کافیست مقداری از برگ‌ها و گل‌های این گیاه را بشویید و به خوبی له کنید. ترکیب حاصل شده را به صورت ضماد روی محل مورد نظر قرار دهید و با یک پارچه نخی روی آن را ببندید و اجازه دهید برای چند ساعت به همین صورت باقی بماند و سپس با آب ولرم و به آرامی شستشو دهید. این روش را تا گرفتن نتایج مطلوب تکرار کنید.
• در طب سنتی برای رفع مشکلات تنفسی مانند سرفه، گلودرد، برونشیت و آسم، مصرف چای گرم اقاقیا توصیه می‌شود.
• برای بند آوردن خون، استفاده از عصاره گیاه اقاقیا موثر است.
• گیاه اقاقیا سرشار از فیبر خوراکی است. این نوع از فیبر، قابل حل شدن در آب است که بخش مهمی از رژیم غذایی را تشکیل می‌دهد. همچنین این فیبر به کارکرد بهتر دستگاه هاضمه کمک کرده و از ابتلا به بیماریهای دیابت و قلبی و عروقی می‌کاهد.
• گیاه اقاقیا در تسکین و بهبود علائم یبوست و ناراحتی‌های ناشی از مشکلات گوارشی از قبیل سندرم روده تحریک پذیر بسیار موثر است. برای رفع یبوست و عوارض ناشی از آن، مصرف دمنوش پوست اقاقیا توصیه می‌گردد. مصرف این دمنوش به مقدار کم، ملین است.
• استفاده از شیره اقایا در تغذیه باکتری‌های مفید روده‌ها بسیار کارآمد است.
• یک روش طبیعی برای کاهش میزان کلسترول بد خون، استفاده از گیاه اقاقیا است.
• گیاه اقاقیا به دلیل دارا بودن ترکیبات موثر در خود، می‌تواند یک گزینه‌ی عالی برای تسکین التهاب غشاء مخاط دهان باشد.
• برای رفع علائم سرماخوردگی از بخور گیاه اقاقیا استفاده کنید. برای این منظور مقداری از این گیاه را در ظرف آب جوش بریزید و سر خود را با پوشاندن حوله‌ای، روی آن قرار دهید و بخار آن را استنشاق کنید.
• آدامس اقاقیا دارای خواص ضد باکنریایی است و به همین دلیل در کنترل باکتری‌های مضر دهان و درمان بیماری‌های لثه بسیار موثر است.همچنین این آدامس به دلیل دارا بودن فیبر فراوان برای کاهش وزن و لاغری بسیار مناسب است. از فواید خوراکی‌های حای فیبر این است که فرد برای مدت زمان بیشتری احساس سیری می‌کند.
• به جهت رفع مشکل کم خونی از دمنوش ۲۰ گرم گل خشک شده اقاقیا در یک لیتر آب جوش استفاده نمایید. همچنین استفاده از این دمنوش برای رفع عفونت و ترشحات سفید رنگ زنانگی، بسیار موثر است.

آشنایی با روغن اقاقیا و خواص درمانی آن در طب سنتی

• روغن اقاقیا، از گل‌های درخت اقاقیا حاصل می‌شود. این روغن دارای رایحه‌ای شیرین است و از فواید درمانی بسیاری برخوردار است.
• یکی از خواص درمانی روغن اقاقیا، خاصیت ضداسپاسم و شل کننده عضلات است. از عوامل ایجدا کننده‌ی اسپاسم عضلانی می‌توان به کم آبی بدن، عدم تعادل الکترولیت‌های بدن و فشار عضلانی اشاره نمود. استفاده از این روغن در کاهش درد و التهابات ناشی از اسپاسم عضلانی بسیار سودمند است. برای این منظور کافیست مقدار چند قطره از این روغن را روی نقاط مورد نظر پوشش و کمی ماساژ دهید. استفاده مرتب از این روش شما را در گرفتن نتایج مطلوب یاری خواهد کرد.
• درمان اگزما و کاهش علائم آن، از دیگر خواص درمانی روغن اقاقیا است. اگزما نوعی بیماری پوستی است که با علائمی نظیر قرمزی، خارش و لکه‌های پوستی ملتهب، همراه است. روغن اقاقیا به دلیل دارا بودن اسید لینولیک، در بالا بردن سد دفاعی طبیعی پوست و پیشگیری از کاهش رطوبت بسیار موثر است. این روغن به دلیل دارا بودن خاصیت ضد التهابی در بهبود سوزش و کاهش قرمزی اگزما کارآمد است. برای گرفتن نتایج مطلوب، کافیست از این روغن دو الی سه نوبت در روز به صورت موضعی استفاده کنید.
• یکی از مشکلات پوستی، پسوریازیس است. پسوریازیس نوعی از بیماری خود ایمنی مزمن است که فرد مبتلا به لکه‌های قرمز و پوسته پوسته روبرو می‌شود. تحقیقات به عمل آمده حاکی از آن است که استفاده از این روغن در کاهش التهاب، مرطوب کردن پوست و تسکین خارش و سوزش ناشی از این بیماری، بسیار موثر است. بنابراین استفاده از این روغن می‌تواند یک درمان طبیعی و ایمن در کاهش علائم و بهبود این بیماری باشد. همچنین خاصیت ضد التهابی این روغن باعث شده که در طب سنتی از آن به عنوان یک درمان طبیعی برای پیشگیری از انواع عفونت‌ها در زخمهای باز استفاده شود.
• روغن اقاقیا ادرارآور است و موجب دفع سموم از بدن می‌گردد. استفاده از این روغن برای افرادی که از احتباس مایعات یا سموم در بدن رنج می‌برند، بسیار مفید است.
• روغن اقاقیا با خاصیت ادرار آوری، با کاهش میزان مایع در سیستم گردش خون، در کاهش فشار خون بالا نقش بسزایی دارد. پس این روغن می‌تواند یک درمان طبیعی و گیاهی برای کاهش فشار خون بالا باشد.
• روغن اقاقیا با دارا بودن خاصیت ضدالتهابی و قابض، در بهبود ناراحتی‌های چشمی و کاهش تورم، بسیار مفید است. استفاده از این روغن باعث رفع آلودگی از چشم و تمیز و سالم نگه داشتن آن می‌شود.
• خاصیت ملینی روغن اقاقیا باعث گردیده که از این روغن برای درمان یبوست استفاده گردد. روغن اقاقیا باعث تحریک ماهیچه‌های صاف در روده و دفع راحت، می‌شود. علاوه بر این، روغن اقاقیا در رفع نفخ و بهبود درد معده نیز بسیار کارآمد است.
• در رایحه درمانی از روغن اقاقیا به دلیل خاصیت آرامبخشی، ضد اضطراب و استرس استفاده می‌شود.
• اگر از اختلالات خواب رنج می‌برید، استفاده از روغن اقاقیا می‌تواند یک گزینه عالی برای رفع این عارضه باشد. روغن اقاقیا با تولید اسید گاما آمینوبوتیریک که یک انتقال دهنده عصبی مغز است، به تنظیم خواب و رفع اختلالات آن کمک شایانی می‌کند. معمولا افراد دارای مشکل خواب، از اسید گابای پایینی برخوردارند  که با افزایش و تولید آن، کیفیت خواب افزایش می‌یابد. تحقیقات حاکی از آن است که مصرف مداوم روغن اقاقیا به مدت چهار هفته، در بهبود کیفیت خواب بسیار موثر است. اگر با این مشکل روبرو هستید، استفاده از این روغن را فراموش نکنید.

نکاتی در مورد مصرف گیاه  و روغن اقاقیا

• از مصرف بیش از اندازه‌ی این گیاه پرهیز نمایید. مصرف بیش از حد، باعث اسهال و استفراغ می‌گردد.
• خانم‌های باردار و شیرده از مصرف خودسرانه‌ی این گیاه پرهیز نمایند و قبل از مصرف با پزشک مشورت نمایند.
• این گیاه مسهل قوی و قی‌آور است و در صورت مصرف بیش از حد، باعث مسمومیت می‌شود.
• قبل از استفاده‌ی گسترده از روغن اقاقیا، ابتدا ان را در یک قسمت بدن پوشش دهید و پس از گذشت مدتی،در صورت مشاهده نشدن هیچ گونه حساسیتی، از آن برای سایر نقاط بدن استفاده کنید.
• پیش از استفاده‌ی موضعی این روغن برای پوست، آن را با روغن‌های حامل نظیر روغن جوجوبا یا روغن بادام شیرین رقیق نمایید.
• قبل و بعد از استفاده از این روغن، دست‌های خود را با مایع شوینده بشویید.