آشنایی با روغن گیاهی ریحان و خواص درمانی آن در طب سنتی

نام گیاه ریحان از کلمه‌ای یونانی به جهت نامیدن پادشاه آمده است. دلیل این نامگذاری احتمالا به خاطر ارزشمندی این گیاه در میان گیاهان دیگر، و یا جزئی از یک روغن برای ماساژ دادن بدن پادشاهان بوده است. ارزش گیاه ریحان در حدی است که آقای جان پارکینسون در مورد آن می‌نویسد، عطر و رایحه‌ی گیاه ریحان آنقدر زیاد است که مناسب برای قصر پادشاهان می‌باشد. شادی کوه‌ها و شادی پسر بچه‌ها، از جمله نام‌های عامیانه گیاه ریحان می‌باشند. گلدلن‌های گیاه ریحان در پای سکوی خطابه کلیساهای یونان یافت می‌شود. در ایتالیا برگ‌های ریحان نشانه‌ای از عشق و محبت هستند، علت این امر نیز قلبی شکل بودن برگ‌های این گیاه می‌باشد. گیاه ریحان در سرتاسر نواحی مدیترانه به خصوص دامنه آفتاب گیر کوه‌ها، به صورت خودرو و وحشی می‌روید. این گیاه از نظر ارتفاع، رنگ برگ‌ها و… در انواع مختلفی موجود است. رنگ برگ‌ها ممکن است سبز تیره یا سبز روشن و پر مو، باریک و یا کشیده باشند. رایحه‌ی این گیاه معجزه‌آسا شبیه رازیانه یا ترخون می‌باشد. گیاه ریحانی که در آروماتراپی مورد استفاده قرار می‌گیرد، به رنگ صورتی کمرنگ با برگ‌های بیضی شکل پرمو و بوی مخصوصی می‌باشد که تقریبا کمی شبیه به بوی آویشن اما گرم‌تر و تندتر است. گیاه ریحان بومی آسیاست و استفاده از آن در طب سنتی هند سابقه طولانی دارد. از فرآورده‌های گیاه ریحان می‌توان به عرق و روغن حاصل شده از این گیاه اشاره نمود که از فواید درمانی بسیار بالایی برخوردار می‌باشند.

در این مقاله از سایت کاکوتی با شما عزیزان همراه شده‌ایم تا به اتفاق هم نگاهی بر خواص درمانی روغن گیاه ریحان در طب سنتی بیندازیم. امیدواریم مطالب این مقاله مورد رضایت و استفاده‌ی شما قرار گیرد. همراهی شما دلگرمی ماست. با ما تا پایان مقاله همراه باشید.

روغن ریحان

روغن ریحان از سرگل‌ها و برگ‌های گیاه ریحان از طریق روش تقطیر حاصل می‌شود. رنگ روغن ریحان زرد است. دلیل استفاده از سرگل‌های گیاه ریحان برای روغن گیری، تولید اسانسی است که از نظر لینالول غنی‌تر و متیل چاویکول کمتری دارد. از اجزای فعال روغن گیاه ریحان می‌توان به ۴۰ الی ۵۰ درصد متیل چاوکیل به همراه لینالول، سینئول، پینن و کافور اشاره نمود. برای تهیه یک کیلوگرم اسانس، حدود ۵۰۰ الی ۸۰۰ کیلوگرم ماده تر مورد نیاز است. روغن گیاه ریحان در اروپا، آسیای میانه، هند و همچنین جنوب شرقی آسیا مشهور است. روغن ریحان در مدیترانه برای مصرف خوراکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این روغن هنوز هم جزئی مهم در دستورالعمل‌های آشپزی بی‌شمار ایتالیایی مانند سس پستو، است. همچنین از این روغن در تهیه ماکارونی و انواع سالادها نیز استفاده می‌شود.

طرز تهیه روغن ریحان در منزل

برای تهیه روغن ریحان در منزل به ۵۰ گرم ریحان، ۱۰۰ گرم روغن خالص زیتون و یک ظرف شیشه‌ای بزرگ و شفاف نیاز داریم. در ابتدا ریحان را خرد کنید و درون یک ظرف شیشه‌ای قرار دهید. حالا به اندازه‌ی دو برابر ریحان، به آن روغن زیتون اضافه کنید. لازم به ذکر است، قبل از استفاده از روغن زیتون از طبیعی و خالص بودن آن اطمینان حاصل نمایید. درب شیشه را محکم ببندید و آن را در قسمت آفتاب‌گیر خانه، به مدت ۲۰ الی ۳۰ روز قرار دهید. در طول این مدت، ترجیحا روزانه چند بار شیشه را به آرامی تکان دهید. پس از گذشت مدت زمان ذکر شده، این مخلوط را با کمک یک پارچه تمیز در ظرف دیگری صاف کنید.    

آشنایی با خواص درمانی روغن ریحان در طب سنتی

• یکی از فواید درمانی استفاده از روغن گیاهی ریحان، درمان مشکلات پوستی می‌باشد. استفاده‌ی موضعی از روغن ریحان باعث درمان جوش و آکنه و علائم ناشی از آن می‌شود. همچنین ادعا می‌شود استفاده از این روغن باعث رطوبت رسانی به پوست خشک، رفع لک‌ها و روشن شدن پوست می‌شود. برای این منظور کافیست مقداری از روغن را با کمک یک تکه پنبه و یا با کمک انگشتان خود بر روی پوست تمیز خود که قبلا با شوینده مناسب شسته و خشک کرده‌اید پوشش دهید و اجازه دهید شب تا صبح باقی بماند و سپس با آب ولرم شستشو دهید. استفاده مرتب از این روش درمانی، شما را با نتایج مطلوب و مثبت روبه رو خواهد کرد. برای درمان جوش و آکنه نیز می‌توان از ماسک روغن ریحان به همراه عسل و آب لیموترش تازه استفاده نمود. برای تهیه این ماسک به یک قاشق چای خوری روغن ریحان، یک قاشق غذاخوری عسل طبیعی و یک قاشق چای خوری آب لیمو ترش تازه نیاز داریم. تمامی مواد را در ظرفی با یکدیگر مخلوط کنید و از آن برای پوشش دهی پوست خود استفاده کنید. اجازه دهید ماسک برای مدت زمان یک ربع الی بیست دقیقه باقی بماند و سپس با آب ولرم شستشو دهید. از این ماسک دو الی سه بار در هفته می‌توانید استفاده کنید. لازم به ذکر است که قبل از استفاده از این ماسک، انجام تست حساسیت الزامی است.
• از دیگر فواید درمانی روغن گیاهی ریحان، درخشش و رفع مشکلات مو است. برای این منظور کافیست یک ساعت قبل از استحمام، مقداری از روغن را بر روی موها و پوست سر پوشش داده و با کمک انگشتان کمی به آرامی ماساژ دهید. پس از گذشت مدت زمان ذکر شده، موها را شامپو و آبکشی نمایید.
• از روغن گیاهی ریحان می‌توان به صورت خوراکی برای درمان بیماری‌های روده، تهوع، سوء هاضمه و سایر بیماری‌های گوارشی استفاده نمود. استفاده از روغن ریحان باعث کاهش سریع نفخ شده و درد روده را درمان می‌کند. اما لازم به ذکر است، قبل از استفاده‌ی خوراکی از این روغن و سایر روغن‌های گیاهی، حتما با پزشک متخصص مشورت نمایید.
• درمان سرماخوردگی، آنفولانزا و علائم ناشی از آنها مانند تب، سرفه و… از دیگر فواید درمانی روغن گیاهی ریحان در طب سنتی می‌باشد. در طب سنتی از روغن گیاهی ریحان به دلیل دارا بودن خاصیت ضد اسپاسم برای مقابله علیه علائم ناشی از سرفه استفاده می‌شود.
• اگر از مشکلات تنفسی نظیر آسم، برونشیت و عفونت‌های سینوسی رنج می‌برید، مصرف روغن گیاهی ریحان را فراموش نکنید.
• روغن گیاهی ریحان دارای خواص ضد عفونی کنندگی و آنتی باکتریال می‌باشد. به همین جهت استفاده از روغن ریحان باعث بالا رفتن ایمنی بیشتر بدن در مقابل چندین نوع عفونت باکتریایی می‌شود. استفاده‌ی خوراکی از این روغن باعث پیشگیری از عفونت در اندام‌های بدن می‌شود. این روغن در درمان عفونت قفسه سینه نیز بسیار موثر عمل می‌نماید. در واقع روغن ریحان یک آنتی بیوتیک طبیعی است و از بسیاری از باکتری‌های بیماری‌زا پیشگیری می‌کند. استفاده از روغن ریحان این اطمینان را برای فرد فراهم می‌کند که هر نوع میکروب موجود در مواد غذایی که به جهت پخت و پز استفاده می‌شود، از بین رفته و هیچ خطری جهت مصرف وجود نخواهد داشت. روغن گیاهی ریحان علاوه بر خواص ضد عفونی کنندگی که در مصرف مواد غذایی برای شما به ارمغان می‌آورد، عطر و رایحه دلپذیر و مواد مغذی مورد نیاز بدن را فراهم می‌کند.
• در طب سنتی استفاده از روغن گیاهی ریحان برای مقابله با تنش‌های عصبی، خستگی‌های ذهنی، مالیخولیا و همچنین اختلالات ناشی از افسردگی توصیه می‌شود. از روغن گیاهی ریحان به دلیل خاصیت آرام بخشی در رایحه درمانی استفاده می‌شود. زمانی که روغن ریحان به طور مداوم استفاده شود، قدرت ذهنی و تمرکز بیشتری برای فرد به وجود می‌آید. این روغن تا وقتی که از عطر برخوردار باشد، از آن می‌توان به جهت خواص جوانسازی استفاده نمود.
• تقویت گردش خون از دیگر خواص درمانی روغن ریحان در طب سنتی می‌باشد. زمانی که گردش خون در بدن تقویت شود، عملکردهای متابولیک متعدد بدن نیز بهبود می‌یابد.
• اگر به دنبال یک ضد درد طبیعی هستید، مصرف روغن گیاهی ریحان را فراموش نکنید. استفاده از این روغن باعث رها شدن درد از بدن می‌شود. در طب سنتی از روغن ریحان در مدیریت ورم مفاصل، زخم‌ها، صدمات، سوختگی، کبودی، جای زخم و جراحت، بهبود جراحی، آسیب‌های ورزشی، اسپرین و سردرد استفاده می‌شود.
• روغن ریحان درمان کننده‌ی طبیعی مشکلات چشمی است و به راحتی می‌تواند سرعت فشار خون در چشم را کاهش دهد. لازم به ذکر است، قبل از استفاده از این روغن برای چشم، حتما با پزشک متخصص مشورت نمایید.
• برای پیشگیری از استفراغ که بیشتر منبع آن از بیماری‌های حرکتی باشد، می‌توان از روغن گیاهی ریحان به عنوان یک داروی بسیار موثر استفاده نمود.
• روغن گیاهی ریحان یک گزینه‌ی درمانی عالی برای رفع خارش ناشی از گزش، نیش زنبورهای عسل،حشرات و همچنین مارها می‌باشد.

• روغن گیاهی ریحان به دلیل دارا بودن خاصیت ضد باکتریایی می‌تواند یک محلول عالی برای درمان بریدگی‌ها و سایر آسیب‌های سطحی باشد. برای رفع این عارضه‌ها می‌توان از چند قطره روغن ریحان به صورت مستقیم استفاده نمود و یا آن را با روغن حامل رقیق کرد و سپس مانند کمپرس از آن بهره جست. در طب سنتی از روغن ریحان به دلیل دارا بودن خاصیت ضد عفونی کنندگی به عنوان تسکین دهنده درد ناشی از آرتریت، درد عضلات و همچنین سوختگی‌ها استفاده می‌شود. برای این منظور کافیست چند قطره از روغن ریحان با روغن حامل رقیق گردد و سپس از آن برای ماساژ مفاصل و رفع گرفتگی عضلات استفاده شود.
• روغن گیاهی ریحان یک درمان طبیعی برای افزایش میل جنسی است.
• به گفته گیاه فروشان قدیم، ریحان گیاهی است که غم را از دل خارج می‌کند.
• ریحان برطرف کننده‌ی تب است.
• برای رفع مشکلات گوارشی ماساژ روغن ریحان بر روی معده بسیار نافع است.
• به جهت درمان خونریزی کم و دردناک قاعدگی، می‌توانید از ماساژ روغن گیاهی ریحان بر روی شکم استفاده کنید. به این صورت که مقداری از روغن را بر روی شکم ریخته و به آرامی برای مدت زمان ۵ الی ۱۰ دقیقه ماساژ دهید. این روش را هر روز تکرار کنید تا نتایج مثبت حاصل شود.
• زمانی که روغن ریحان با سایر روغن‌ها نظیر روغن برگاموت اسطوخودوس، ژرانیوم و زوفت مخلوط گردد، از آن می‌توان برای رفع سفتی و خستگی عضلات استفاده نمود.
• از کمپرس روغن ریحان برای کاهش درد پستان‌ها ناشی از پر شدن بیش از حد آنها با شیر می‌توان استفاده نمود.
• استفاده از روغن گیاهی ریحان به عنوان دهانشویه می‌تواند برای درمان زخم‌های دهان و عفونت‌های لثه بسیار موثر باشد.
• اگر حس بویایی خود را از دست داده‌اید و به راحتی نمی‌توانید تنفس کنید، استفاده از بخور اسانس ریحان می‌تواند یک راهکار ساده و در عین حال بسیار موثر برای رفع این مشکل باشد.
• از قرن ۱۶ به صورت متداول از روغن گیاهی ریحان برای درمان انواع سردردها از جمله سردردهای میگرنی و تنشی استفاده می‌شد.
• روغن ریحان می‌تواند یک درمان عالی و خانگی برای رفع عفونت گوش باشد. این روغن دارای خواص آنتی باکتریال است و می‌تواند درد و ورم ناشی از عفونت گوش را کاهش دهد. برای این منظور کافیست ابتدا روغن ریحان با مقداری روغن حامل نظیر روغن نارگیل یا روغن بادام رقیق کرده و سپس آن را به ناحیه پشت گوش و کف پا بمالید تا سرعت روند درمان افزایش یابد.
• روغن ریحان به دلیل دارا بودن خاصیت آنتی باکتریال و ضد قارچی این توانایی را دارد تا با باکتری‌ها و قارچ‌هایی که عامل ایجاد بوهای بد در منزل هستند، مبارزه کند.

نکات قابل توجه در رابطه با استفاده از روغن گیاهی ریحان

• روغن گیاهی ریحان نیز همانند سایر روغن‌های گیاهی موارد احتیاطی دارد که لازم است قبل از استفاده از آن مطلع باشید.
• مصرف روغن گیاهی ریحان برای خانم‌های باردار توصیه نمی‌شود، زیرا ممکن است ترشح برخی هورمون‌ها، در مراحل رشد جنین اثرات نامطلوبی را به دنبال داشته باشد.
• روغن گیاهی ریحان را بر طبق تجویز پزشک متخصص طب سنتی مصرف نمایید و از مصرف بیش از حد و خودسرانه‌ی آن جدا پرهیز نمایید.
• روغن گیاهی ریحان باید از دسترس کودکان دور نگه داشته شود.
• افراد مبتلا به بیماری‌هایی نظیر سرطان، بیماری‌های مربوط به قلب، مشکلات پوستی، اختلالات هورمونی و بیماری صرع و همچنین افرادی که داروهای خاص مصرف می‌کنند و یا تحت عمل جراحی اساسی هستند، حتما قبل از استفاده از این روغن، با پزشک متخصص مشورت نمایند.
• برخی افراد با مصرف روغن ریحان ممکن است دچار حساسیت‌های پوستی نظیر کهیر، سوزش، قرمزی و… شوند. بنابراین توصیه می‌شود قبل از استفاده حتما تست حساسیت انجام گردد.